Kastamonu Üniversitesi Turizm Fakültesi’nce 22-26 Kasım 2021 tarihleri arasında düzenlenen Kastamonu Tabiat Turizmi Sempozyumu sona erdi.

Kastamonu Valiliği, Kastamonu Belediyesi ve Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) desteğiyle düzenlenen sempozyum Kastamonu’nun tabiat temelli arz yönlü verilerinin (değerlerinin) çok yönlü ele alındığı bir bilim şöleni tadında gerçekleşti.

Alışılagelmiş sempozyum düzenlemelerinden farklı bir biçimde tasarlanan sempozyumun açılış gününde Kastamonu Protokolü’nün A Takımı turizm fakültesinde bir araya geldi. Kastamonu Valisi Avni Çakır ve Eşi Hanımefendi, Milletvekili Metin Çelik ve Eşi Hanımefendi, Belediye Başkanı Op. Dr. R. Galip Vidinlioğlu ve Eşi Hanımefendi,  Kastamonu, Daday Kaymakamı Mehmet Sert, Araç Belediye Başkanı Satılmış Sarıkaya ve Eşi Hanımefendi, Daday Belediye Başkanı Hasan Fehmi Taş, İhsangazi Belediye Başkanı Hayati Sağlık, Pınarbaşı Belediye Başkanı Şenol Yaşar, Taşköprü Belediye Başkanı Abdullah Çatal, Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, KUZKA Genel Sekreteri Dr. Serkan Genç, Kastamonu İl Kültür ve Turizm Müdür V. Fahrettin Şenoğlu, il müdürleri, Kastamonu Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Erkan Yılmaz, Ticaret Borsası Başkan Yardımcısı Serdar İzbeli, STK Önderleri, Yerel Basın Üyeleri, Kastamonu Halkı ve açılış etkinliği sahibi Kastamonu Sanat İşleyen Eller ve Yöresel Lezzetler Kadın Girişimciler Kooperatifi Başkanı Serpil Durgut açılışta hazır bulundular.

Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk ve ebediyete göçmüş şehitlerimizin aziz hatıraları için sunulan saygı duruşu ve okunan istiklal marşının ardından il protokolü açılış konuşmalarını yaptılar. Sonrasında ise Kastamonu Sanat, İşleyen Eller ve Yöresel Lezzetler Kadın Girişimciler Kooperatifi’nin Turizm Fakültesi fuayesinde hazırlamış olduğu “El Sanatları” sergisinin açılışı gerçekleşti. Kooperatif Başkanı Serpil Durgut sergide yer alan her biri el emeği göz nuru sanat eserleri ve yöresel gıda ürünlerini il protokolüne ve konuklara hikâyeleriyle birlikte tanıttı.

Sempozyumun ilk gününde öğleden sonra Kastamonu’lu kadın girişimciler panelde bir araya geldiler. Kastamonu’muzun şirin Daday ilçesinin simge kuruluşu İksir Resort Town Tatil Kasabası sahiplerinden Atılım İnşaat Taahhüt Turizm İşletmecilik Değerleme Anonim Şirketi Yönetim Kurulu Üyesi Duygu Ece Aydın’ın moderatörlüğünde yapılan panelin konusu “Yöresel Kalkınmada Kadın Girişimciliği ve El Sanatları” idi. Panele Kastamonu Sanat İşleyen Eller, Yöresel Lezzetler Kadın Girişimciler Kooperatifi Başkanı Serpil Durgut, Taşköprü Köy Üret Kadın Girişimciler Kooperatifi Başkanı Behiye Ekinci, Sarı Konak Kadın Girişimciler Kooperatifi Başkanı Mihriban Tüfekçi ve Daday Kadın Girişimciler Derneği Başkanı Dr. Aysın Turpoğlu Çelik katıldı. Panelde kooperatiflerimizin kuruluş hikâyelerinin yanı sıra tabiat ananın bahşetmiş olduğu nimetlerin Kastamonu’ya özgü somut ve somut olmayan kültürel mirasın sürdürülebilirliğinde oynamış olduğu rol ve önem irdelendi.

Sempozyumun ikinci gününde ilçelerimizin tabiat temelli arz yönlü verilerinin Tabiat Turizmi açısından oluşturmuş oldukları çekim güçlerinin derinlemesine irdelendiği dizi panellere yer verildi. Yirmi üç Kasım Salı Günü ilk panel saat 10:00’da Ağlı Belediye Başkanı Şahin Çolak, Araç Belediye Başkanı Satılmış Sarıkaya ve Azdavay Belediye Başkanı Osman Nuri Civelek’in katılımıyla Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Alptekin Sökmen moderatörlüğünde gerçekleşti.

İlçe belediyelerimizin sahip olduğu tabiat güzelliklerini, doğaseverleri Kastamonu’ya yönelterek tabiat tercihli turistik talep yaratmaya destek olacak sunumların eşliğinde geçen panelde ayrıca üç önemli konu derinlemesine irdelendi:      

  1. İlçelerimizdeki tabiat harikası arz yönlü verilerin, potansiyel doğa turistlerinin özelde ilçeye, genelde ise Kastamonu’ya yönelmesi sağlaması adına yapılmasını gerekli/zorunlu görülen alt ve üst yapı yatırımları, alınması gereken önlem ve/ya izlenmesi gereken tutum ve davranışlar,
  2. Söz konusu yatırım, tutum ve davranışlar için başta ilçe belediyelerimiz olmak üzere, kamu yönetimi (merkezi yönetim, kaymakamlık ve ilgili birimler), sivil toplum ve özel sektörün üstlenmesini zorunlu gördüğünüz rol ve sorumluluklar,
  • Genelde üniversitemiz, özelde ise turizmi fakültemiz bu çabalara nasıl katkı sağlamalı, nasıl bir sorumluluk ve görev(ler) üstlenmeli.

İlçelerimizin Tabiat Turizmi verilerinin irdelendiği ikinci oturum, Cide Belediye Başkanı Mehmet Eşref Mutlu, Daday Belediye Başkanı Hasan Fehmi Taş, Devrekâni Belediye Başkanı Engin Altıkulaçoğlu ve Taşköprü Belediye Başkanı Abdullah Çatal’ın katılımıyla sempozyumun ikinci günü öğleden sonra gerçekleşti. Moderatörlüğünü Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Erol Turan’ın yaptığı panelde başkanlar ilçelerinin tabiat turizmi çekiliklerini görsel ve işitsel medya desteğiyle bir şölen tadında sundular.

Sempozyumun ikinci günü olan 23 Kasım Salı’nın son etkinliği “Bir Tabiat Turizmi Çekiciliği Olarak Bozulmamış Kırsal Miras Türkiye ve Kastamonu’dan Başarı Öyküleri” konulu çevrim içi panel idi. Türkiye Kırsal Turizm Yazını’nın duayen hocası Prof. Dr. Füsun Baykal’ın moderatörlüğünü yaptığı panele Kırsal Turizm Derneği Başkanı Ziraat Mühendisi Nedim Zurnacı, Balabanağa Çiftliği sahibi ve işletmecisi Nahide Oğuzbalaban, İksir Resort Town sahibi ve iş insanı Sema İksir Aydın ve Şadıbey Çiftliği sahibi ve iş insanı Av. Ahmet Esen katıldı. Panelde başta Bozulmamış Kültürel Miras öğesi varlıkların nasıl birer Kırsal Turizm çekiciliğe dönüştüklerinin hikâyeleri derinlemesine irdelendi. Çevrimiçi panelde ayrıca her biri bir başarı timsali olan Bozulmamış Kırsal Miras ögesi yapıların oluşturmuş olduğu ağırlama tesisinin kabul ettiği konuk profili, nicel ve nitel büyüklükler Kırsal Turizm temelinde ele alındı. Bunun yanı sıra Kastamonu’nun her bir köyünde hala dimdik ayakta duran sivil mimari harikası Kırsal Mirasın yaşatılması için ne tür bir yaklaşımın ortaya konması gerektiği katılımcıların deneyimleri ve bakış açılarıyla ilk elden ortaya kondu.

Tabiat Turizmi Sempozyumu 24 Kasım Çarşamba sabahı iki oturumla devam etti. İlk oturum “Sürdürülebilir Tabiat Turizmi Bağlamında Rekreasyon Alanlarında Ziyaretçi Yönetimi Ana Çizgileri” başlıklı çevrim içi konferans idi. Balıkesir Üniversitesi Turizm Fakültesi, Rekreasyon Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ali Kemal Gürbüz’ün çağrılı konuşmacı olduğu konferansta Kastamonu’nun sahip olduğu tabiat güzelliklerinin sürdürülebilirliği çok yönlü ele alındı. Dr. Gürbüz’ün tabiat alanlarının taşıma kapasitelerinin gözetilerek, alanın korunması ile ziyaretçilerin alanı kullanımı arasında bir denge kurulmasına dayanan çeşitli yöntemlerin tümüne yer verdiği konferans, bütüncül açıdan “Ziyaretçi Yönetim Modeli” bakış açısıyla sunuldu.

Kastamonu Tabiat Turizmi Sempozyumu 24 Kasım 2021 Çarşamba Günü öğleden sonrasında “Tabandan Tavana Kalkınmada Yerel Eylem Grubu Dernekleri ve Bir Tabiat Çekiciliği Kırsal Turizm Yaklaşımları” başlıklı forumla devam etti. Forum katılımcıları; Araç Yerel Eylem Grubu Derneği Başkanı Aziz Özelci, Cide Yerel Eylem Grubu (YEG) Derneği Başkanı Serdar Kaptan, Devrekâni Yerel Eylem Grubu Derneği Başkanı Vet. Gül Banu Çiçek Bideci ve Taşköprü Yerel Eylem Grubu Derneği Başkanı Ceyhun Çorbacı’ydı. Yerel Eylem Grubu Başkanları etkinlik alanlarında gerçekleştirdikleri faaliyetleri ve tabandan tavana kalkınma için kullanacakları Kırsal Turizm stratejilerini izleyicilerle paylaştılar. Forumda YEG Derneklerinin söz konusu stratejilerinin başarılı olması için ilgili kamu kurumlarının, yerel yönetimlerin, Sivil Toplum Kuruluşları’nın yanı sıra genelde Kastamonu Üniversitesi, özelde ise Turizm Fakültesi’nin üstlenmesi gerektiğine inanılan rol ve görevler tartışıldı.

Sempozyumun dördüncü gününde bilimsel araştırma raporlarının sunulduğu paralel oturumlar yapıldı. Ilgaz Dağları ve Küre Dağları sanal salonlarında eş anlı gerçekleşen sunumlarda tabiat turizmi temelli araştırmalar odakta idi. Toplamda 58 araştırmacı tarafından hazırlanan 34 bildirinin sunumu gerçekleştirildi.

Dördüncü günün akşam oturumunda ise Kırklareli Üniversitesi Turizm Fakültesi’nden Doç. Dr. Mehmet Han Ergüven tarafından “Kastamonu İçin Bütünleşik Tabiat Turizmi Fırsatları Glamping, İklim Terapisi, Orman Banyosu ve Dijital Detoks” başlıklı çevrimiçi konferans gerçekleştirildi.

Sempozyumun son günü olan 26 Kasım Cuma sabahı “Bir Maceradır Kastamonu” başlıklı forum gerçekleştirildi. Kastamonu Dağcılık ve Doğa Sporları Derneği (KADASK) Başkanı Dr. Alp Arslan moderatörlüğünde gerçekleşen forumun katılımcıları; gezgin ve TV programcısı İsmail Şahinbaş, gezgin, gezi programları yapımcısı ve iş insanı Adem Salcıoğlu ve Doğa Gezginleri Derneği (GEZGİNDER) Başkanı Minadiye Kaya idi. Forumda Kastamonu’ya yönelik tabiat turizmi farkındalığının nasıl sağlanması gerektiği, hangi kurumların eş güdüm içerisinde çalışması gerektiği üzerine fikirler sunuldu.

Sempozyumun son günü öğleden sonraki ilk etkinliği Prof. Dr. Alptekin Sökmen’in moderatörlüğünde yapılan “Kastamonu’da Tabiat Turizm Yatırımları” başlıklı panel idi. Forum niteliğinde gerçekleşen panelin katılımcıları; ASÜER Yatırım ve Danışmanlık A. Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Aydoğan Süer, Tatilya Resort Hotel (Abana) yatırımcısı, iş insanı Muharrem Sıvar ve Led City Limited Şirketi adına Celal Güler idi. Yatırımcılar Kastamonu’nun önemli bir Tabiat Turizmi potansiyeline sahip olduğunu ve bu potansiyeli ekonomik çıktılara dönüştürmek ve kazan kazan temelinde bir yaklaşımı temel aldıklarını bildirdiler. Katılımcılar yatırımlarının çevreye olası ekonomik boyutlarını, yatırım değeri doğrudan istihdam ve sosyo-kültürel etkiler bakış açılarıyla anlattılar.

Sempozyumun son oturumu ise Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Doğa, Gençlik ve Alternatif Turizm İhtisas Başkanı Mustafa Demir’in sunmuş olduğu “Doğa ve Macera Turizminde Başarı Hikâyeleri: Kastamonu İçin Öneriler” başlıklı çevrimiçi konferans idi.

Kastamonu Tabiat Turizmi Sempozyumu bir bütün olarak değerlendirildiğinde birçok yönden ilkleri gerçekleştirdiği söylenebilir. Örneğin bir ilin Tabiat Turizmi temelli arz yönlü verileri beş gün boyunca hemen hemen tüm paydaşların katılımıyla derinlemesine irdelendi. Sempozyum süresince 12 belediye başkanı, sahip oldukları tabiat güzelliklerinin görsel ve işitsel bir bakış açısıyla sunarken, bu potansiyelin gerçek anlamda ekonomik çıktılara dönüştürülebilmesi için ilgili paydaşların üstlenmesini zorunlu gördükleri görev ve sorumlulukları dile getirmeleri bütünleşik sürdürülebilir tabiat turizmi için bir yol haritası niteliğindeydi. Potansiyelin harekete geçirilmesinde yatırımcıların bakış açıları, Dr. Ergüven’in bütünleşik tabiat turizmi fırsatları sunumu, Dr. Gürbüz’ün sürdürülebilir tabiat turizmi için “Ziyaretçi Yönetim Modeli” konferansı, Yerel Eylem Gurubu Dernekleri’nin bir tabiat turizmi bileşeni olan Kırsal Turizm stratejileri, Bozulmamış Kırsal Miras’ın nasıl birer tabiat turizmi çekiciliğine dönüştürüleceği, TÜRSAB’ın ilgili ihtisas komisyon başkanı sunumu bu yargıyı destekleyen etkinlikler olarak görülmektedir.

Sempozyum katılımcılarının izleyen tespit ve önerileri çok önemsenmekte ve gelecekte yaşama geçirilmesi için ilgili paydaşlar tarafından inisiyatif üstlenilmesi gerektiğine inanılmaktadır:

  1. Kastamonu Tabiat Turizmi’nin bir anayasası olması gerektiği; söz konusu anayasada yasal düzenlemelerin örneğin yaylalardaki yayla evlerinin ve genel alanların mülkiyet sorununun giderilmesi gerektiği,
  2. Tabiat Turizmi tanımına giren tüm etkinliklerde koruma-kullanma dengelerinin gözetildiği bir yaklaşımın temel alınması; Dünya ölçeğinde yaygın ekoetiketlerin Kastamonu Tabiat Turizmi için rehber alınarak ekolojik ayakizinin sahiplenilmesi gerektiği,
  3. Sürdürülebilirlik adına ortaya konacak çabalarda tabiat turistinin de eğitilmesi gereksinimi,
  4. Gerek kamunun, gerekse de özel sektörün Kastamonu Tabiat Turizmi potansiyeli ile ilgili her türlü enformasyonun kirlilikten arındırılmış olması gerektiği, bunun için de bir inisiyatif ortaya konması gerektiği,
  5. Kastamonu özelinde, ulusal erişimli bir Tabiat Turizmi Dergisi çıkarılması,
  6. Tabiat turistleri için güvenli kamp alanlarının ve geçiş noktalarının belirlendiği rotaların oluşturulması,
  7. Kastamonu Üniversitesi öğrencilerinin gönüllü birer turizm elçisi olarak kazanılması gerektiği,
  8. Turizm envanteri çıkarılmasında ve sürdürülebilir bir Tabiat Turizmi için üniversite desteğinin sağlanması,
  9. Bireysel çabaların hedefe ulaşmada (Tabiat Turizmi’nin marka varış noktası Kastamonu) yetersiz kaldığı, kurumsal desteklerin gerektiği,
  10. İşbirliği ve birlikteliğin başarıda en önemli iki etmen olduğu; ancak ilçelerimizin ve köylerimizin buna henüz hazır olmadıkları,
  11. Yerel halkın sürdürülebilir Tabiat Turizmi için bilinçlendirilmesi ve eğitim gereksinimi,
  12. Kastamonu için bir turizm platformu oluşturulması,
  13. İlçelerin fiziksel açıdan çekim merkezlerine dönüştürülebilmesi için “İlçe Tasarım Rehberi” oluşturulması gereksinimi,
  14. Kastamonu Valisi Sayın Avni Çakır’ın vurguladığı genelde turizm, özelde ise Tabiat Turizmi konusunda kamu, özel sektör ve STK çabalarının eşgüdümden uzak olduğu; bu tespite koşut eşgüdümü sağlayacak bir inisiyatifi üstlendikleri,
  15. Bu amaçla Kastamonu’da tüm paydaşların katılımıyla marka bileşenlerinin belirlenmesi ve sürekliliğinin sağlanacağı bir “Destinasyon Yönetim Örgütü” kurulmasının bir zorunluluk olduğu.
  16. Kastamonu Turizm faaliyetlerinin Kastamonu Üniversitesi Turizm Fakültesi öncülüğünde ve gözetiminde yürütülmesinin işlerin doğru, kaynaklarının yerinde, etkin ve verimli kullanılması açısından en doğru karar olacağı konusunda tam bir mutabakata varılmıştır.